Toen Randstad in juli na drie jaar krimp weer omzetgroei meldde, reageerden beleggers al opgelucht. Drie maanden later blijkt het herstel een stuk sneller te gaan dan verwacht. Het leidt tot een euforische reactie op de beurs: het aandeel plust liefst 21 procent in de middaghandel.

De omzet steeg in het derde kwartaal naar 6,1 miljard euro, organisch 3,9 procent meer dan een jaar eerder. Analisten rekenden op een vol procentpunt minder (2,9 procent).

De brutowinst, het bedrag dat overblijft na aftrek van de lonen van uitzendkrachten en andere directe kosten, groeide met slechts 1 procent.

De grootste verrassing zat juist bij de operationele winst (EBITA). Dat is de winst die overblijft nadat ook de kosten van Randstads eigen organisatie, zoals medewerkers, kantoren en IT, zijn afgetrokken. Die steeg met 10 procent naar 211 miljoen euro, aanzienlijk harder dan de brutowinst.

Randstad verrast vooral met hogere operationele winst

Bron: Randstad en Bloomberg. Bedragen in miljoenen euro. Omzet- en brutowinstgroei zijn organisch, EBITA-groei volgens Randstad. *Onderliggende EBITA zoals gerapporteerd door Randstad.

Het herstel krijgt steeds meer vaart
Vooral de omzetgroei in de Verenigde Staten trekt aan. Randstads Amerikaanse uitzendactiviteiten voor uitvoerend werk, bijvoorbeeld aan de assemblagelijn bij autofabrikanten of bij het verzamelen van online bestellingen in distributiecentra, groeiden met liefst 19 procent. Ook Duitsland (+5 procent) en Nederland (+3 procent) boekten omzetgroei, net als Italië (+7 procent) en Spanje (+9 procent). Frankrijk bleef met 3 procent omzetkrimp duidelijk achter.

Volgens Randstad groeit inmiddels driekwart van zijn activiteiten. Bovendien won het herstel gedurende het kwartaal aan kracht. "September was de sterkste maand van het kwartaal", vertelde financieel directeur Jorge Vazquez tijdens de cijferpresentatie.

Ook in de eerste weken van oktober trok de vraag verder aan, onder meer doordat logistieke klanten zich voorbereiden op de drukke feestdagenperiode.

Brutowinst blijft pijnpunt
Toch blijft er een zwakke plek. De brutowinst steeg voor het eerst na veertien kwartalen van organische krimp, maar groeide aanzienlijk minder hard dan de omzet. De brutowinstmarge, het percentage van de omzet dat Randstad overhoudt na de directe kosten, daalde daardoor van 18,4 naar 17,8 procent. Een aantal jaren geleden lag die nog structureel boven de 20 procent.

Dat komt vooral doordat grote klanten in de industrie en logistiek veel tijdelijk personeel afnemen, maar scherpe tarieven bedingen. Bovendien levert uitvoerend werk doorgaans minder op dan de bemiddeling van hoger opgeleide professionals.

Volgens topman Sander van ’t Noordende past dat bij het gebruikelijke verloop van een economisch herstel: “eerst trekt de vraag naar uitvoerend personeel aan, daarna volgt doorgaans die naar professionals”. In de Verenigde Staten zijn daarvan de eerste tekenen zichtbaar, maar in Europa is het volgens hem nog te vroeg om van een breed herstel te spreken.

Brutowinstmarge blijft onder druk, analisten verwachten voorzichtig herstel

Bron: kwartaalverslagen Randstad. Onderliggende brutowinst als percentage van de omzet. De komende twee kwartalen (Q4 2026 en Q1 2027) op basis van verwachtingen van door Bloomberg geraadpleegde analisten.

Ook de nieuwe Nederlandse uitzend-cao drukt op de marge. Sinds dit jaar hebben uitzendkrachten recht op een arbeidsvoorwaardenpakket dat gelijkwaardig is aan dat van vergelijkbare vaste werknemers bij de klant. Volgens Vazquez kost dat Randstad op groepsniveau dit jaar 0,15 tot 0,20 procentpunt brutowinstmarge.

Voor de komende kwartalen rekenen analisten op een voorzichtig herstel. Ook Vazquez verwacht enige normalisatie. Hij wees tijdens de cijferpresentatie op het Nederlandse cao-effect, dat vanaf begin 2027 niet langer op dezelfde manier op de vergelijking met een jaar eerder drukt.

Voorlopig blijft de extra opbrengst dus beperkt. Van de 305 miljoen euro extra omzet hield Randstad in absolute bedragen slechts 20 miljoen euro extra brutowinst over. Toch wist het concern die stijging volledig om te zetten in meer operationele winst.

Productiviteit omhoog
Dat komt doordat de kosten van Randstads eigen organisatie nauwelijks veranderden. De onderliggende operationele kosten bedroegen 878 miljoen euro, precies evenveel als een jaar eerder. De extra brutowinst kwam daardoor volledig terecht in de operationele winst. De operationele winstmarge verbeterde van 3,3 naar 3,5 procent.

Randstad profiteert van eerdere kostenbesparingen en een hogere productiviteit. Het concern had gemiddeld 3 procent minder eigen medewerkers dan een jaar geleden, terwijl het meer uitzendkrachten aan het werk zet.

Digitalisering helpt daarbij. "Als een klant morgen tien of twintig mensen nodig heeft, dan zetten wij dat op het platform", vertelde Van ’t Noordende vorige maand in een interview met de VEB.  

Het zoeken en plaatsen van personeel vergt daardoor minder handwerk. Tijdens de cijferpresentatie meldde hij dat het aantal werkenden per interne medewerker in de Verenigde Staten het afgelopen jaar met meer dan 20 procent is gestegen.

Hoeveel daarvan door digitalisering komt, is niet duidelijk. Ook reorganisaties en de aantrekkende vraag helpen. Maar Randstad laat zien dat meer omzet niet automatisch tot evenredig hogere kosten hoeft te leiden. Juist dat biedt ruimte om de winstgevendheid verder te verbeteren.

De weg terug is nog lang
Want ondanks het herstel verdient Randstad nog aanzienlijk minder dan voorheen. In het derde kwartaal van 2022 bedroeg de operationele winst nog 336 miljoen euro, bij een marge van 4,8 procent. Nu is dat respectievelijk 211 miljoen euro en 3,5 procent. De eigen doelstelling van 5 tot 6 procent ligt daarmee nog ver weg.

Operationele winst herstelt, maar ligt nog ver onder de piek

Bron: kwartaalverslagen Randstad. Bedragen in miljoenen euro.

Bovendien is niet vanzelfsprekend dat Randstad alle voordelen van de hogere productiviteit zelf kan houden. Grote klanten bedingen nu al scherpe tarieven. Als zij bij nieuwe contracten een deel van de efficiëntiewinst opeisen, gaat dat alsnog ten koste van Randstads marge.

Voor het vierde kwartaal verwacht Randstad een ongeveer stabiele brutowinstmarge, terwijl de operationele kosten iets zullen toenemen. Daar staat tegenover dat de vraag naar personeel verder aantrekt.

Het herstel krijgt dus steeds meer vaart en Randstad weet daarvan te profiteren. Maar voor een terugkeer naar de winstgevendheid van vroeger moet de opleving zich verder verbreden. Als ook het werk met hogere marges aantrekt, komt een terugkeer naar de oude winstniveaus een stuk dichterbij.